MOLIYA XIZMATLARI SEKTORI HAQIDA QISQACHA MA’LUMOT

O‘zbekiston Markaziy Osiyodagi eng tez rivojlanayotgan moliyaviy bozorlaridan biri sifatida shakllanib bormoqda. Ushbu jarayon kuchli makroiqtisodiy asoslar, jadallashayotgan bank islohotlari, tezkor raqamlashtirish hamda xususiy sektor ishtirokining ortib borishi bilan qo‘llab-quvvatlanmoqda. Mamlakat moliya sektori raqobatbardoshlikni oshirish, kapital bozorlarini mustahkamlash va zamonaviy moliyaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga qaratilgan keng ko‘lamli transformatsiya jarayonini boshdan kechirmoqda.

Makroiqtisodiy barqarorlik va ehtiyotkor fiskal siyosat

O‘zbekiston iqtisodiyoti ehtiyotkor fiskal va pul-kredit siyosati tufayli barqaror o‘sish va yuqori chidamlilikni namoyon etishda davom etmoqda. Iqtisodiy o‘sish barqaror bo‘lib, ichki iste’molning oshishi, sanoatning kengayishi, infratuzilmaviy investitsiyalar va davom etayotgan bozor islohotlari hisobiga ta’minlanmoqda. Davlat qarzi barqaror darajada saqlanib qolmoqda, xalqaro moliyaviy institutlar esa O‘zbekistonning investitsiya muhitining yaxshilanishi va makroiqtisodiy boshqaruv sifatini ijobiy baholashda davom etmoqda.

Tez sur’atlarda kengayib borayotgan bank sektori

Bank sektori yuqori darajada kapitalizatsiyalashgan, likvid va foydali holatini saqlab qolmoqda. 2025-yilda bank sektori umumiy aktivlari 71,8 milliard AQSH dollaridan oshib, yillik o‘sish taxminan 20% ni tashkil etdi. Bank islohotlari, xususiylashtirish jarayonlari hamda xususiy sektor ishtirokining ortishi sanoat bo‘yicha modernizatsiyani sezilarli darajada jadallashtirmoqda.

Raqamli transformatsiya sektor o‘sishining eng muhim drayverlaridan biriga aylanmoqda. 2025-yilda raqamli bank xizmatlaridan foydalanuvchilar soni 82,4 milliondan oshdi, bu esa fintech texnologiyalarining tezkor joriy etilishi, mobil bankingning kengayishi hamda naqd pulsiz moliyaviy xizmatlarga bo‘lgan talabning ortib borayotganini ko‘rsatadi.

Sektor shuningdek mustahkam moliyaviy barqarorlik ko‘rsatkichlarini saqlab qolmoqda. 2025-yil holatiga ko‘ra, muammoli kreditlar ulushi (NPL) 2,8% darajasida past ko‘rsatkichni tashkil etdi, bank tizimi esa Bazel III ehtiyotkorlik standartlari asosida faoliyat yuritib, 3,0%lik kapitalni saqlash buferiga rioya qilmoqda.

Kapital bozorlarini rivojlantirish va moliyaviy islohotlar

O‘zbekiston kapital bozorlarini rivojlantirish orqali moliyalashtirish manbalarini diversifikatsiya qilish va xalqaro investorlarni jalb etishga faol intilmoqda. Hozirgi vaqtda ichki kapital bozorida 220 dan ortiq ro‘yxatga olingan qimmatli qog‘ozlar emitentlari faoliyat yuritmoqda, shuningdek hukumat yirik davlat korxonalari va moliyaviy institutlarni xususiylashtirish hamda IPO dasturlarini amalga oshirishda davom etmoqda.

Moliyaviy sektor islohotlari tartibga solish va nazorat tizimini xalqaro ilg‘or tajribalar bilan uyg‘unlashtirishga qaratilgan. Rasmiylar korporativ boshqaruvni mustahkamlash, riskka asoslangan nazoratni joriy etish, Xalqaro moliyaviy hisobot standartlarini (IFRS) kengaytirish hamda bank va kapital bozorlari tizimida shaffoflikni oshirish bo‘yicha ishlarni davom ettirmoqda.

Mustaqil Markaziy bank va zamonaviy pul-kredit siyosati

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki inflyatsiyani targetlash rejimi asosida faoliyat yuritib, narxlar barqarorligi va moliyaviy tizim barqarorligini ta’minlashni asosiy vazifa sifatida belgilagan. Markaziy bank makroiqtisodiy barqarorlikni saqlash, investorlar ishonchini mustahkamlash hamda uzoq muddatli barqaror iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan ehtiyotkor pul-kredit siyosatini amalga oshirmoqda.

Kuchli demografik o‘sish, tezkor raqamlashtirish, xorijiy investorlar ishtirokining ortishi hamda moliyaviy liberallashtirish jarayonlari bilan birgalikda O‘zbekiston mintaqadagi eng istiqbolli moliyaviy xizmatlar bozorlaridan biri sifatida o‘z o‘rnini mustahkamlab bormoqda.