Investor uchun

Oʻzbekiston xorijiy investorlar uchun ochiq, uning iqtisodiyoti esa oʻsmoqda. Prezident 2026-yil iyundagi nutqida mamlakat 150 mlrd $ dan ortiq xorijiy investitsiya jalb etganini, shundan soʻnggi besh yilda 123 mlrd $ jalb etilganini maʼlum qildi. Hukumat shuningdek, investorlarning huquqiy himoyasini kuchaytirdi va Investitsiyalar toʻgʻrisidagi qonunni yangiladi.

Xorijiy investorlar iqtisodiyotning aksariyat tarmoqlariga investitsiya kiritishi mumkin. Ayrim tartibga solinadigan tarmoqlarda maxsus qoidalar amal qiladi. Investitsiya kiritishdan oldin oʻz tarmogʻingiz qoidalarini tekshirib koʻring va rejalaringiz haqida bizga xabar bering, shunda biz shart-sharoitlarni tushuntirib beramiz.

Asosiy qonun — “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati toʻgʻrisida”gi Qonun (2019-yil 25-dekabrdagi OʻRQ-598-son Qonun, oʻzgartirishlar bilan). Soliqlar va soliq imtiyozlari Soliq kodeksida belgilangan. Barcha qonunlarning amaldagi matnlari bilan milliy huquqiy maʼlumotlar bazasi lex.uz saytida tanishishingiz mumkin.

Yoʻq. Mahalliy hamkor — bu sizning tanlovingiz, talab emas. Aksariyat tarmoqlarda kompaniya toʻliq xorijiy mulkchilikda boʻlishi mumkin. Ayrim tartibga solinadigan tarmoqlarda maxsus qoidalar amal qiladi, shuning uchun oʻz tarmogʻingizni biz bilan tekshirib oling. Agar mahalliy hamkor istasangiz, UZIPA sizni loyiha egalari va potensial hamkorlar bilan bogʻlashi mumkin.

Investitsiyalar toʻgʻrisidagi qonunga muvofiq, quyidagi yoʻllar bilan investitsiya kiritishingiz mumkin:

• kompaniya tashkil etish yoki amaldagi kompaniyaning ustav kapitalidagi ulushni sotib olish;
• qimmatli qogʻozlarni sotib olish;
• konsessiyada ishtirok etish;
• mulkiy huquqlarni, shu jumladan intellektual mulkka boʻlgan huquqlarni olish;
• yerdan foydalanish huquqini, shu jumladan ijara orqali olish.

Investitsiyalar toʻgʻrisidagi qonun xorijiy investorlarga quyidagi asosiy himoyani beradi:

• Mablagʻlarni oʻtkazish. Siz xorijiy valyutani Oʻzbekistonga olib kirishingiz va uni xorijga qaytarib yuborishingiz mumkin. Bu soliqlar yoki boshqa toʻlovlar boʻyicha qarzingiz boʻlmasa hamda sud yoki arbitraj oldida hal etilmagan majburiyatlaringiz boʻlmasa qoʻllaniladi.
• Millatlashtirish yoʻq. Investitsiyalar millatlashtirilishi yoki rekvizitsiya qilinishi mumkin emas, qonunda belgilangan favqulodda holatlar — tabiiy ofatlar, avariyalar yoki epidemiyalar bundan mustasno. Bunday hol yuz bersa, siz tegishli kompensatsiya olasiz.
• Barqaror qoidalar. Investitsiya kiritgan sanangizdan boshlab 10 yil davomida qonunchilikdagi ahvolingizni yomonlashtiradigan oʻzgarishlar sizga nisbatan qoʻllanilmaydi. Ahvolingizni yaxshilaydigan yangi qoidalardan foydalanishni tanlashingiz mumkin. Bu milliy xavfsizlik bilan bogʻliq oʻzgarishlarga taalluqli emas.
• Investorlarga nisbatan kamsitish taqiqlanadi.
• Davlat organlarining qonunga xilof harakatlari, harakatsizligi yoki qarorlari natijasida yetkazilgan zararlar uchun kompensatsiya.

Hukumat investor bilan investitsiya bitimi imzolashi mumkin. Bunday bitim qoʻshimcha kafolatlar, moliyalashtirishda koʻmak, maxsus soliq rejimi va loyiha monitoringini nazarda tutishi mumkin. Tartib Vazirlar Mahkamasining 180-son qarori bilan belgilangan.

Ha. Qonun xorijiy investorlarga soliqlarni toʻlaganlaridan va qonuniy majburiyatlarini bajarganlaridan soʻng xorijiy valyutadagi mablagʻlarni Oʻzbekistonga va Oʻzbekistondan oʻtkazish huquqini kafolatlaydi. Xorijiy aksiyadorlarga toʻlanadigan dividendlar odatda 10% stavkada soliqqa tortiladi. Soliq toʻgʻrisidagi shartnoma bu stavkani pasaytirishi mumkin.

Bular 2026-yil uchun asosiy umumiy stavkalar. Ayrim kompaniyalar va zonalarga maxsus qoidalar qoʻllanilishi mumkin.

Soliq imtiyozlari Soliq kodeksida belgilangan va shartlarga javob beradigan har bir kompaniyaga qoʻllaniladi. Asosiy variantlar:

• Xorijiy investitsiyali korxonalar: investitsiya hajmiga va boshqa shartlarga bogʻliq imtiyozlar.
• Erkin iqtisodiy zonalar: soliq va bojxona imtiyozlari (“Erkin iqtisodiy zonalar” boʻlimiga qarang).
• Eksportchilar: eksport qilinadigan tovarlar uchun 0% QQS stavkasi va ortiqcha kirish QQSini qaytarish.
• IT Park rezidentlari: talablarga javob beradigan IT kompaniyalar bir nechta soliqlardan ozod etiladi.

Loyihangiz haqida bizga ayting, qaysi imtiyozlar mos kelishi mumkinligini tushuntirib beramiz.

Ha. Oʻzbekiston koʻplab davlatlar bilan soliq toʻgʻrisidagi shartnomalar imzolagan. Shartnoma dividendlar, foizlar va royaltilar boʻyicha soliqni pasaytirishi hamda bir xil daromaddan ikki marta soliq toʻlashdan saqlanishga yordam beradi. Oʻzbekiston bilan sizning davlatingiz oʻrtasida shartnoma mavjudligini bizdan soʻrang.

Erkin iqtisodiy zonalarda tasdiqlangan roʻyxatdagi uskunalarni bojxona boji toʻlamasdan olib kirishingiz mumkin, rasmiylashtirish yigʻimlari bundan mustasno. Zonalardan tashqarida imtiyozlar tarmogʻingiz va loyihangizga bogʻliq. Biz bilan bogʻlaning, uskunangiz uchun qoidalarni tushuntirib beramiz.

Hisobotlarni topshirish va toʻlovlarning aksariyati onlayn amalga oshiriladi. 2026-yildan boshlab soliq organlari jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi, ijtimoiy soliq, QQS va aylanmadan olinadigan soliq boʻyicha hisobotlarni avtomatik tayyorlaydi. Siz hisobotlarni tekshirasiz va ularni 5 ish kuni ichida tuzatishingiz mumkin. Maʼlumotlarning toʻgʻriligi uchun javobgarlik sizda qoladi.

Xorijiy investor quyidagilarni roʻyxatdan oʻtkazishi mumkin:

• masʼuliyati cheklangan jamiyat (MChJ);
• aksiyadorlik jamiyati (AJ);
• 100% xorijiy mulkchilikdagi kompaniya;
• qoʻshma korxona;
• vakolatxona;
• yakka tartibdagi tadbirkor.

Quyidagi qadamlarni bajaring:

1. Shaxsiy identifikatsiya raqamini (JShShIR, PINFL deb ham ataladi) oling. Xorijiy fuqarolarga u bepul beriladi. Oʻzbekistondagi Davlat xizmatlari markaziga yoki xorijdagi Oʻzbekiston elchixonasi yoki konsulligiga murojaat qiling. Amaldagi pasportingizni olib keling yoki vakolatli vakilingiz orqali ishonchnoma bilan ariza topshiring. Odatda bu 2 dan 4 ish kunigacha vaqt oladi.
2. Kompaniya nomini band qiling.
3. Tashkiliy-huquqiy shaklni tanlang va kompaniyangizni roʻyxatdan oʻtkazing. Buni Birdarcha tizimi (Adliya vazirligi) orqali onlayn yoki Davlat xizmatlari markazida amalga oshirishingiz mumkin.
4. Roʻyxatdan oʻtgandan soʻng soliq organlarida hisobga turing, bank hisobvaragʻini oching va faoliyatingiz talab qilsa, litsenziya oling.

MChJ uchun onlayn roʻyxatdan oʻtish odatda 1 dan 3 kungacha davom etadi. Kerakli hujjatlar kompaniya turiga va taʼsischilarga bogʻliq; aniq roʻyxatni roʻyxatdan oʻtkazish xizmati koʻrsatadi.

Yoʻq. Yer davlatga tegishli. Xorijiy investorlar yerdan foydalanish huquqini, shu jumladan ijara orqali olishi mumkin. Shartlar yer turiga va loyihaga bogʻliq, shuning uchun uchastkani rejalashtirishdan oldin biz bilan bogʻlaning.

Qishloq xoʻjaligi yerlariga nisbatan qoidalar qatʼiyroq. 2026-yil 1-maydan boshlab xorijiy investorlar qishloq xoʻjaligi yerlarini bevosita ijaraga ola olmaydi va ular boʻyicha auksionlarda ishtirok eta olmaydi. Ayrim variantlar saqlanib qolgan, masalan, yirik loyihalar uchun mahalliy direksiyalar orqali subijara yoki loyiha takliflari asosida lalmi va yaylov yerlarini subijaraga olish. Soʻnggi shartlar uchun biz bilan bogʻlaning.

Ha. UZIPA investorlarga loyihalari uchun yer uchastkalari hamda boʻsh yoki foydalanilmayotgan koʻchmas mulkni qidirish, aniqlash va sotib olishda yordam beradi. Sizga kerakli maydon, joylashuv, kommunikatsiyalar va byudjetni ayting, biz mos variantlarni taklif qilamiz. Shuningdek, obyektlarga tashrifni tashkil etishda ham yordam bera olamiz.

Bu xizmatlarni kommunal xizmat korxonalari koʻrsatadi. UZIPA investorlarga muhandislik tarmoqlariga ulanish uchun ruxsatnomalar hujjatlarini tayyorlashda yordam beradi.

Erkin iqtisodiy zona — investorlar soliq va bojxona imtiyozlarini oladigan maxsus hudud. Imtiyozlar investitsiya hajmingizga bogʻliq. Biz bilan bogʻlaning, loyihangizga qaysi zona va qanday shartlar mos kelishini tushuntirib beramiz.

Mol-mulk soligʻi, yer soligʻi va suv resurslaridan foydalanganlik soligʻidan ozod etilish muddati investitsiyangizga bogʻliq:

Boshqa imtiyozlar:

• Eksportga yoʻnaltirilgan ishlab chiqarish uchun import qilinadigan tovarlarga bojxona boji yoʻq (rasmiylashtirish yigʻimlari bundan mustasno).
• Import qilinadigan tovarlar boʻyicha QQSni 120 kungacha kechiktirish.
• Zona ishtirokchilari uchun QQSni 7 kun ichida qaytarish.

Zona ishtirokchilari uchun foyda soligʻi imtiyozlari 2026-yilda oʻzgargan. Loyihangizga qoʻllaniladigan shartlarni bizdan soʻrang.

Koʻplab davlatlar fuqarolari vizasiz kirishi mumkin, odatda 30 kunga, baʼzi hollarda esa 60 kunga. Boshqa davlatlar fuqarolari e-visa.gov.uz saytida elektron viza uchun ariza topshirishi mumkin. Bu roʻyxatlar vaqti-vaqti bilan oʻzgaradi, shuning uchun safardan oldin Tashqi ishlar vazirligi veb-saytini tekshirib oling.

Ha. Xorijiy fuqarolar kelganidan soʻng 3 ish kuni ichida turar joyini roʻyxatdan oʻtkazishi shart. Mehmonxonalar odatda buni oʻz mehmonlari uchun qiladi. Aks holda my.gov.uz orqali roʻyxatdan oʻtishingiz mumkin.

Avval uni muzokaralar yoʻli bilan hal etishga harakat qiling. Bu natija bermasa, sudga yoki arbitrajga murojaat qilishingiz mumkin. Shartnomada arbitrajni, shu jumladan xalqaro arbitrajni hamda arbitraj oʻtkaziladigan joy va tilni kelishib olishingiz mumkin. Oʻzbekiston Nyu-York konvensiyasining ishtirokchisi, shuning uchun xorijiy arbitraj qarorlari Oʻzbekistonda tan olinishi va ijro etilishi mumkin.

Ha. Oʻzbekiston koʻplab davlatlar bilan investitsiyalarni himoya qilish toʻgʻrisidagi shartnomalar imzolagan va ICSID konvensiyasining aʼzosi. Oʻzbekiston bilan sizning davlatingiz oʻrtasida shartnoma mavjudligini bizdan soʻrang.

UZIPA bilan bogʻlaning. Investitsiya kiritganingizdan soʻng biz loyihangiz davomida yuzaga keladigan masala va muammolarda vakolatimiz doirasida yordam beramiz.

UZIPA istiqbolli tarmoqlarda xorijiy investorlarni izlaydi, ular bilan bogʻlanadi va dastlabki muzokaralarni tashkil etadi. Soʻng Oʻzbekiston kompaniyalari taklif etgan investitsiya loyihalarini qiziqish bildirgan investorlarga taqdim etamiz, investorlar va loyiha egalari oʻrtasida uchrashuvlar tashkil etamiz hamda jarayonda yuzaga keladigan masalalarda yordam beramiz.

Loyihangiz tafsilotlarini murojaat shakli orqali yuboring. Jamoamiz loyihangiz talablarimizga mos kelishini tekshiradi (keyingi savolga qarang). Mos kelsa, uni xorijiy investorlarga taqdim etadigan takliflarimizga kiritishimiz mumkin. Roʻyxatga kiritilish investor investitsiya kiritishiga kafolat boʻlmaydi.

Investitsiya jalb etish xizmatimizga qabul qilinishi uchun loyihangizda quyidagilar boʻlishi kerak:

• Loyihaning iqtisodiy va moliyaviy jihatdan maqsadga muvofiqligini koʻrsatadigan va xalqaro standartlarga mos keladigan ingliz tilidagi biznes-reja yoki texnik-iqtisodiy asos.
• UZIPA tomonidan tasdiqlangan formatda tayyorlangan oʻzbek va ingliz tillaridagi taqdimot materiallari.
• Moliyaviy jihatdan barqaror loyiha egasi: muddati oʻtgan qarzlar, bankrotlik yoki loyihani xavf ostiga qoʻyishi mumkin boʻlgan sud ishlari boʻlmasligi kerak.
• Loyihada oʻz mablagʻlaringiz mavjudligini tasdiqlovchi hujjat. Qoida tariqasida, sizning ulushingiz loyihaning dastlabki qiymatining 50% idan ortiq boʻlishi kerak.
• Loyihaning dastlabki qiymati 1 mln $ dan ortiq boʻlishi.

Qiziqish bildirgan investorga biznes-reja yoki moliyaviy hisobotlar kabi batafsil hujjatlarni taqdim etishdan oldin maxfiylik toʻgʻrisidagi kelishuv imzolanadi. Shundan soʻng hujjatlarni taqdim etib, siz bilan investor oʻrtasida uchrashuvlar tashkil etishimiz mumkin. UZIPA vakili uchrashuvlarda qatnashishi va yuzaga keladigan masalalarda vakolatimiz doirasida yordam berishi mumkin.

Odatdagi keyingi qadamlar:

• Qiziqishlaringiz asosida mos loyihalarni aniqlaymiz. Moliyaviy va operatsion maʼlumotlarni oʻz ichiga olgan texnik-iqtisodiy maʼlumotlarni taqdim eta olamiz.
• Loyiha egalari, hududiy organlar yoki tarmoq vakillari bilan onlayn yoki shaxsan uchrashuvlar tashkil etamiz.
• Xohlasangiz, infratuzilma va imtiyozlarni koʻrsatish uchun maxsus iqtisodiy zonalarga tashrif tashkil etamiz.
• Qaysi tarmoq yoki loyihalar sizni qiziqtirishini ayting, shunda yordamimizni sizga moslashtira olamiz.

Ushbu sahifa pastidagi “Murojaat yuborish” shaklidan foydalaning. Loyihangiz haqida yozing, investitsiya jamoamiz aʼzosi siz bilan bogʻlanadi. Shuningdek, sahifa pastki qismidagi aloqa maʼlumotlaridan ham foydalanishingiz mumkin.

Xorijiy investorlar kompaniyasining hajmidan qatʼi nazar bizning xizmatlarimizdan foydalana oladi. Oʻzbekiston kompaniyalari ham loyihalari talablarimizga mos kelsa, biz bilan ishlashi mumkin (“Mahalliy biznes uchun” boʻlimiga qarang). Sizda hali yakuniy qaror boʻlishi shart emas.

UZIPA investorlarga Oʻzbekistonga investitsiya kiritish boʻyicha maʼlumot va maslahat beradi. Hujjatlar tayyorlash kabi ayrim xizmatlar pullik boʻlishi mumkin. Batafsil maʼlumot uchun murojaat shakli orqali biz bilan bogʻlaning.

Loyiha ustida ishlay boshlaganingizdan soʻng sizga UZIPA xodimi biriktiriladi. Bu xodim:

• Loyihangiz borishini kuzatib borish uchun siz bilan muntazam, taxminan oyiga bir marta yoki kelishilganidek aloqada boʻladi.
• Siz soʻraganingizda sizning va loyiha egasi oʻrtasidagi uchrashuvlarda qatnashadi.
• Yuzaga keladigan masala va muammolarda vakolatimiz doirasida yordam beradi.

Ha. Siz soʻraganingizda aniq tashrif rejasini tayyorlaymiz, sizni aeroportda kutib olamiz, loyiha joyiga olib boramiz, uchrashishingiz kerak boʻlgan tashkilotlarni jalb qilamiz, obyektga tashrifni tashkil etamiz va uchrashuvlaringizda ishtirok etamiz.

Loyiha egasining moliyaviy hisobotlari, kompaniya hujjatlari yoki biznes-rejasini investorga taqdim etishdan oldin ikkala tomon maxfiylik toʻgʻrisidagi kelishuvni imzolaydi.

UZIPA xizmatlari haqida toʻliq maʼlumot olish uchun Yordam markazimizga tashrif buyuring yoki savolingizni murojaat shakli orqali yuboring.