Investor uchun

SUNIY INTELLEKT VA AT SEKTORI SHARHI

O'zbekistonda AT va Sun'iy Intellekt

     O'zbekiston jadal eksport o'sishi, davlatning kuchli qo'llab-quvvatlashi hamda AT Park rezidentlari uchun Korporativ daromad solig'i va Qo'shilgan qiymat solig'i bo'yicha nol foizli imtiyozlar tufayli Markaziy Osiyoning yetakchi texnologiya markazi sifatidagi mavqeini tez sur'atlarda mustahkamlab bormoqda. Mamlakat texnologiya ekotizimi allaqachon 1 milliard dollarlik AT eksporti hajmidan oshib ketdi va 1500 dan ortiq AT Park rezident kompaniyasini jalb qildi, bu esa uni 2030-yilga borib yillik 5 milliard dollarlik texnologiya eksporti maqsadi sari aniq yo'lga qo'ydi. Ushbu jadal o'sishning asosiy omillaridan biri O'zbekistonning yosh, moslashuvchan ishchi kuchi bo'lib, aholining 60 foizdan ortig'i 30 yoshgacha bo'lgan shaxslardan iborat, har yili minglab malakali AT bitiruvchilari mehnat bozoriga qo'shilmoqda. Ushbu shakllanayotgan texnologik ishchi kuchi tabiatan ko'p tilli bo'lib, o'zbek, rus va ingliz tillarida keng ko'lamli bilim, shuningdek nemis va koreys kabi tillarda o'sib boruvchi malakani taklif etadi. Sharqiy Yevropa va Shimoliy Amerikadagiga nisbatan sezilarli darajada past bo'lgan operatsion xarajatlar va maosh ko'rsatkichlari, shuningdek Yevropa, Osiyo va Yaqin Sharq bo'ylab real vaqt rejimida hamkorlik qilish imkonini beruvchi strategik UTC+5 vaqt mintaqasi bilan birgalikda, O'zbekiston samarali o'sishni istagan global texnologiya kompaniyalari uchun jozibali muhitni taqdim etadi.

Bozor hajmi va eksport salohiyati

     O'zbekistonning AKT sektori jadal rivojlanmoqda, AT Park rezident kompaniyalarining umumiy daromadi 1 milliard AQSh dollaridan oshib, sektorning yillik o'sish sur'ati barqaror ravishda 20 foizdan 30 foizgacha yetmoqda. Ushbu dinamika dasturiy ta'minotni ishlab chiqish va AT konsalting xizmatlari yetakchilik qiladigan xilma-xil eksport xizmatlari portfeli tomonidan qo'llab-quvvatlanadi — bu ko'rsatkich umumiy hajmning 42 foizini tashkil qiladi, undan keyin GameDev, litsenziyalash va texnik yordam 28 foizni, BPO/KPO xizmatlari esa 20 foizni tashkil etadi. Global autsorsing markazi sifatida faoliyat yuritayotgan sanoat o'zining texnologik yechimlarini AQSh, Kanada, Yevropa Ittifoqi, Buyuk Britaniya, MENA mintaqasi, Singapur va Yaponiya kabi yirik xalqaro bozorlarga eksport qiladi.

Davlat tomonidan qo'llab-quvvatlash va misli ko'rilmagan soliq imtiyozlari (2040-yilgacha)

        AT Park rezidentlari biznesning rentabelligini maksimal darajada oshirish va o'sishini tezlashtirish uchun mo'ljallangan, qonun bilan kafolatlangan, o'ta qulay soliq muhitidan foydalanadilar. Ushbu imtiyozlar tizimiga ko'ra, ro'yxatdan o'tgan texnologik korxonalar standart korporativ majburiyatlardan to'liq ozod qilingan bo'lib, Korporativ daromad solig'i (KDS) bo'yicha, shuningdek Qo'shilgan qiymat solig'i (QQS) va mulk solig'i bo'yicha 0% stavkadan foydalanadilar. Kompaniyalarga yuqori malakali kadrlarni jalb qilish va ushlab qolishga yordam berish maqsadida, ushbu tizim xodimlar uchun Jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig'ini milliy standart bo'lgan 12 foizdan atigi 7,5 foizga qisqartiradi. Bundan tashqari, o'z texnologik infratuzilmasini qurish yoki yangilashni istagan korxonalar buni to'siqsiz amalga oshirishi mumkin, chunki barcha import qilinadigan AT uskunalari va texnik jihozlar bojxona to'lovlaridan butunlay ozod qilingan.

Investorlar uchun maxsus dasturlar

    O'zbekistonda kengayishni istagan xorijiy texnologiya kompaniyalari bozorga kirish va o'sishni soddalashtirish uchun mo'ljallangan investorlarga xos maxsus dasturlar majmuasidan foydalanadilar. Ushbu tashabbuslar doirasida kompaniyalar dastlabki xarajatlarni kamaytirish uchun bepul mintaqaviy ofis maydoni, uskunalar bo'yicha subsidiyalar va HR (kadrlar) kompensatsiyasidan foydalanish imkoniyatiga ega bo'ladilar. Ko'chib o'tishni yanada soddalashtirish maqsadida, mamlakat investorlar, asoschilar va mutaxassislar uchun rezidentlik huquqlari hamda mahalliy ko'chmas mulkni sotib olish imkoniyatini beruvchi tezlashtirilgan uch yillik AT vizalarini taklif etadi. Bundan tashqari, ushbu dasturlar masofadan turib ro'yxatdan o'tish, xorijiy valyutadagi bank hisobvaraqlarini ochish va dividendlarni to'siqsiz o'tkazish orqali xalqaro operatsiyalarni yengillashtiradi.

Sun'iy intellekt tashabbuslari va asosiy loyihalar

     O'zbekistonning kelajakka yo'naltirilgan texnologik landshafti yirik investitsiyalar va maqsadli sun'iy intellekt tashabbuslari bilan quvvatlanadi. Ushbu tasavvurning asosiy tayanchi — bu xalqaro investorlarga ishonchli huquqiy himoyani ta'minlash uchun Angliya umumiy huquqi (English Common Law) asosida faoliyat yurituvchi xalqaro raqamli texnologiyalar markazi bo'lgan ENTERPRISE UZBEKISTAN hisoblanadi. Davlat sektorida hukumat ma'muriyatni soddalashtirish maqsadida sun'iy intellektga asoslangan bashoratli tahlilni bevosita munitsipal va davlat xizmatlariga integratsiya qiluvchi AI GovTech Platform loyihasini ilgari surmoqda. Ushbu infratuzilma sa'y-harakatlarini to'ldirgan holda, mahalliy jamoalar o'zbek tilidagi Katta Til Modellaridan (LLM) tortib, moliyaviy texnologiyalar va chakana savdo sohalariga maxsus moslashtirilgan ilg'or ovozli texnologiyalar va OCR vositalarigacha bo'lgan maxsus sun'iy intellekt yechimlarini yaratmoqda.

Muvaffaqiyat tarixlari va "unicorn" kompaniyalar

     O'zbekistonning texnologiya landshafti nufuzli muvaffaqiyat tarixlari va jadal global kengayish bilan mustahkamlangan. Ushbu dinamikaning yorqin namunasi — bu 100 million dollardan ortiq xalqaro moliyalashtiruvni jalb qilib, elektron tijorat, moliyaviy texnologiyalar va yetkazib berish xizmatlarini qamrab oluvchi yaxlit ekotizim yaratish orqali mamlakatning birinchi texnologik "unicorn" kompaniyasiga aylangan Uzum hisoblanadi. Mahalliy innovatsiyalar bilan bir qatorda, EPAM Systems va Exadel kabi yirik xalqaro muhandislik kompaniyalari mamlakatda ming nafarlab xodimdan iborat AR-GE (tadqiqot va ishlanmalar) markazlarini tashkil etib, butun dunyoga eksport qilinadigan dasturiy yechimlarni ishlab chiqmoqda. Bundan tashqari, mamlakat biznes-jarayonlarni autsorsing qilish bo'yicha kengroq kengayishni boshdan kechirmoqda — jumladan, Realtyna va Ella IT kabi xalqaro mahsulot va xizmat ko'rsatuvchi jamoalar mintaqaning o'sib borayotgan texnologiya ekotizimidan foydalanish uchun o'z operatsiyalarini tobora ko'proq AT Park O'zbekistoniga ko'chirmoqda.