QURILISH MATERIALLARI SEKTORI HAQIDA QISQACHA MA’LUMOT

O'zbekistandagi yirik ohaktosh zaxiralari sement ishlab chiqarishni mamlakat sanoatining asosiy drayverlaridan biriga aylantirdi. 2025 yilda sement ishlab chiqarish hajmi 21,5 mln tonnaga yetdi. Sektor umumiy yillik ishlab chiqarish quvvati 40,5 mln tonnani tashkil etuvchi 42 ta sement zavodini o‘z ichiga oladi hamda 10 mingdan ortiq kishini ish bilan ta’minlaydi.

2025 yilda umumiy qiymati 1,8 mlrd AQSH dollariga teng bo‘lgan 353 ta yangi investitsiya loyihasi ishga tushirildi. Korxonalar soni bo‘yicha Fergana Region yetakchi bo‘lib, hududda umumiy quvvati 5,04 mln tonnani tashkil etuvchi 10 ta zavod faoliyat yuritadi. Andijan Regionda 7,02 mln tonna quvvatga ega 8 ta zavod mavjud bo‘lsa, Samarkand Regiondagi 5 ta korxona yiliga 3,65 mln tonna mahsulot ishlab chiqaradi. Jizzakh Region va Namangan Region hududlarida esa mos ravishda 4,7 mln tonna va 2,05 mln tonna quvvatga ega 4 tadan zavod faoliyat ko‘rsatmoqda. Ushbu hududiy klasterlar O‘zbekistonning ichki ishlab chiqarishni kengaytirish va Markaziy Osiyoda ortib borayotgan qurilish talabini qondirishga qaratilgan strategik yondashuvini namoyon etadi.

O‘zbekistonning qurilish materiallari sektori xomashyo ishlab chiqarishdan tashqari, granit va marmar plitalar, shisha fasadlar, polikarbonat, gipsokarton va metall konstruksiyalar kabi tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni ham kengaytirib bormoqda. Bu mamlakatdagi kengroq sanoat rivojlanishini aks ettiradi.

Kelgusi yillarda quruq qurilish aralashmalari, gips mahsulotlari, shisha va keramik plitkalarga bo‘lgan talab ichki hamda eksport bozorlarida ortishi kutilmoqda. China, Turkey va Russia investorlar bilan hamkorlikda tashkil etilgan zamonaviy ishlab chiqarish quvvatlari yuqori sifatli va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish imkonini bermoqda hamda eksport salohiyatini oshirmoqda.

O‘zbekistonning strategik geografik joylashuvi mintaqaviy taqsimotni samarali tashkil etish imkonini beradi. Rivojlangan temir yo‘l va avtomobil infratuzilmasi, jumladan Termez orqali Afghanistanga chiqish imkoniyati mamlakatning qurilish materiallari bo‘yicha mintaqaviy markaz sifatidagi rolini yanada mustahkamlamoqda.

Mamlakatdagi sement ishlab chiqarish quvvatlari hududlar bo‘yicha muvozanatli taqsimlangan. Tashkent Regionda umumiy quvvati 6,5 mln tonnani tashkil etuvchi 4 ta zavod joylashgan. Surkhandarya Region va Republic of Karakalpakstanda 2 tadan zavod faoliyat yuritib, mos ravishda 1,86 mln tonna va 1,6 mln tonna mahsulot ishlab chiqarmoqda. Navoi Region hamda Kashkadarya Regiondagi yirik korxonalar esa yiliga mos ravishda 5,7 mln tonna va 1,6 mln tonna sement ishlab chiqaradi.