Maxsus iqtisodiy zonalar
Qonunchilik
Investor uchun ahamiyatli har bir modda sodda tilda izohlangan va lex.uz dagi rasmiy matnning aynan shu joyiga havola berilgan.
- 2Qonunchilik
Xalqaro shartnomada boshqacha qoida bo'lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo'llaniladi.
- 6Zonani rivojlantirish dasturi
Ishlab chiqarish uchun infratuzilmani VM ruxsati bilan xususiy investor qursa, xarajatlar keyinchalik zona mablag'lari hisobidan qoplanadi (2026-yilgi tahrir).
- 7Zona hududidagi davlat mulki va yerlar
Yer uchastkalarini direksiya beradi va ular uning tasarrufida (maxsus sanoat zonalaridan tashqari). Uchastka elektron onlayn-auksionga qo'yiladi, g'olib ijara va investitsiya shartnomasi huquqini oladi. Bo'sh davlat obyektlari investitsiya majburiyatlari bilan auksionda sotilishi mumkin.
- 9Zona turlari
Erkin iqtisodiy, maxsus ilmiy-texnologik, turistik-rekreatsion, erkin savdo va maxsus sanoat zonalari.
- 10Erkin iqtisodiy zona
Yangi, yuqori texnologik, import o'rnini bosuvchi va eksportga yo'naltirilgan sanoat mahsuloti ishlab chiqarish uchun tashkil etiladi.
- 11
- 12
- 13
- 14Maxsus sanoat zonasi
Faoliyat qoidalari va tartibini Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi.
- 15Umumiy talablar
Qurilish, texnik jihatdan tartibga solish, ekologiya, mehnat va sanoat xavfsizligi talablariga moslik; moliyalashtirish manbalari; zona ixtisoslashuviga moslik; uskunalarning energiya samaradorligi.
- 16Erkin iqtisodiy zonalar uchun talablar
O'zbekistonda ishlab chiqarilmaydigan yoki hajmi ichki bozorni qoplamaydigan mahsulot; TIF TN kodining dastlabki 4 belgisida o'zgarish yoki qo'shilgan qiymatning kamida 30% oshishi. Xulosalarni direksiyaning o'zi so'raydi. To'liq eksportga yo'naltirilgan loyihalarga tatbiq etilmaydi.
- 17Ilmiy-texnologik zonalar uchun talablar
Ro'yxatdan o'tgan patent huquqlari va ilmiy-texnik yangilik.
- 18Turistik-rekreatsion zonalar uchun talablar
Turistlar xavfsizligi: videokuzatuv, ogohlantirish va yordam tizimlari.
- 19Taqiqlangan faoliyat
Qurol va o'q-dori, yadroviy va radioaktiv materiallar, alkogol va tamaki, xom teriga ishlov berish va hayvon so'yish, sement, beton, g'isht va temir-beton plitalar, chiqindilarni qayta ishlash, neftni qayta ishlash zavodlari va boshqalar.
- 20Zonani tashkil etish
Prezident qarori bilan 30 yil muddatga tashkil etiladi.
- 22Zonani tugatish asoslari
Muddatidan oldin tugatilganda ayrim asoslar bo'yicha ishtirokchilarga kafolat yoki kompensatsiya beriladi yoxud ilgarigi imtiyozlar saqlanadi.
- 24Zona direksiyasi
Davlat muassasasi. «Yagona darcha» asosida ishlaydi, ishtirokchilar reyestrini yuritadi, yerni auksion orqali ijaraga beradi. Ishtirokchilarning qonuniy faoliyatiga aralashishga haqli emas.
- 25Maxsus sanoat zonasini boshqarish
Boshqaruvchi kompaniya (AJ yoki MChJ, xorijiy ishtirok bilan ham) yerni auksionda ijaraga beradi, yagona shartnoma asosida kommunal hisob-kitobni yuritadi.
- 26Buyurtmanoma berish
Direksiyaga beriladi. Ustav ko'chirmasi, biznes-reja yoki TIA, investitsiya bitimi loyihasi ilova qilinadi. Xorijiy shaxslar uchun legallashtirilgan yoki apostil qo'yilgan hujjatlar.
- 27Buyurtmanomani ko'rib chiqish
Shu kuni ro'yxatga olinadi, 10 ish kuni ichida ko'rib chiqilib, investorga xulosa beriladi. Rad etilsa, sababi asoslangan holda qaytariladi va qayta topshirish mumkin.
- 28Qaror qabul qilish
Qaror bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi. U yerni auksionga qo'yish va g'olib bilan investitsiya bitimini tuzish uchun asos. Salbiy qaror ustidan shikoyat qilish mumkin.
- 29Ishtirokchi maqomini olish
Uchastkani olgandan keyin 5 ish kuni ichida yuridik shaxsni ro'yxatdan o'tkazish. Reyestr to'lovi va arizadan keyin 2 ish kuni ichida reyestrga kiritiladi va guvohnoma beriladi.
- 30Ishtirokchining huquq va majburiyatlari
Kafolatlar, imtiyozlar va preferensiyalardan foydalanish, auksion orqali yer ijarasi, infratuzilma obyektlarini qurish huquqi.
- 31Maqomni yo'qotish
Zona yoki yuridik shaxs tugatilganda, manzil zonadan tashqariga o'zgarganda, bitim majburiyatlari bajarilmaganda, ariza bo'yicha yoki qayta tashkil etilganda (bir xil imtiyozli ishtirokchilar qo'shilishidan tashqari). Qaror vakolatli organ bilan kelishiladi; majburiyatlar bo'yicha qaror ustidan sudga shikoyat qilish mumkin. Maqom yo'qotilsa, soliq va bojxona imtiyozlari bekor bo'ladi.
- 32Majburiyatlar bajarilmaganda maqomdan mahrum etish
Buzilish dalolatnomada qayd etiladi va bartaraf etish uchun 90 kungacha muddat beriladi. Fors-major yoki direksiya aybi bo'lsa, jadval tuziladi. Bajarilmasa, vakolatli organ roziligi bilan bitim bekor qilinishi xabar qilinadi; 10 kun ichida sudga shikoyat qilinmasa, bitim bekor hisoblanadi.
- 33Ariza asosida maqomni bekor qilish
Ariza 10 kun ichida, direksiyaga zarar yetkazish belgilari bo'lsa 30 kun ichida ko'rib chiqiladi. Zarar bo'lmasa, korxona faoliyati va mulk huquqlari saqlanadi, faqat maxsus rejim to'xtaydi.
- 34Investitsiya bitimini tuzish
Yer ijarasi shartlari bitimda nazarda tutiladi. Bitim auksion g'olibi aniqlanganidan yoki direksiya qaroridan keyin 3 ish kuni ichida imzolanadi va ishtirokchi maqomi olingan sanadan kuchga kiradi.
- 35Bitim muddatini uzaytirish
Muddat tugashidan kamida bir oy oldin ariza va loyihani davom ettirish asoslangan biznes-reja bilan beriladi.
- 36Bitimni tugatish
Muddat tugaganda, maqomdan mahrum etilganda, zona muddatidan oldin tugatilganda va qonunchilik yoki bitimda nazarda tutilgan boshqa hollarda.
- 37Maxsus huquqiy rejim xususiyatlari
Bojxona, soliq, kirish-chiqish, mehnat va moliya rejimlari qonun yoki Prezident qarori bilan o'rnatiladi. Imtiyozlar faqat zona hududidagi faoliyatga qo'llaniladi. Ishtirokchi xorijiy investorlar barcha qonuniy huquq va kafolatlardan foydalanadi.
- 38Maxsus bojxona rejimi
Bojxona to'lovlarini vaqtincha bekor qilish yoki pasaytirish, notarif cheklovlarni yengillashtirish. Tranzitga tatbiq etilmaydi.
- 39Soliq va bojxona to'lovlari bo'yicha imtiyozlar
Respublikada ishlab chiqarilmaydigan qurilish materiallari va o'xshashi ishlab chiqarilmaydigan texnologik uskunalar uchun bojxona to'lovlaridan ozod. Eksport mahsuloti uchun xomashyoga bojxona to'lovlari to'lanmaydi. Importda QQS 120 kungacha kechiktiriladi, ortiqcha QQS 7 kunda qoplanadi.
- 40Mehnat munosabatlari
Mehnat kodeksi va shartnomalar bilan tartibga solinadi. Xodimlarning kamida 90 foizi O'zbekiston fuqarolari bo'lishi kerak.
- 42Huquqiy himoya kafolatlari
Soliq qonunchiligi o'zgarsa, imtiyozlar muddatida, lekin 10 yildan oshmagan muddatda reyestrga kiritilgan sanadagi normalar qo'llaniladi (aksiz tovarlardan tashqari). Asossiz aralashuvdan yetgan zarar, boy berilgan foyda va ma'naviy ziyon sud orqali qoplanadi.
- 43Nizolarni hal etish
Qonunchilikda belgilangan tartibda hal etiladi.